|
Cilt tümörleri neden
önemlidir?
Cilt
kanserleri, insanda en sık görülen kanser türüdür. Cilt,
dış dünya ile ilişkimizi sağlayan, oldukça büyük alan
kaplayan bir organdır. Bu geniş alanda zaman içinde
çeşitli değişiklikler olması kaçınılmazdır. Bu
değişikliklerin çoğu (benler, güneş lekeleri, iyi huylu
tümörler vs.) iyi huyludur. Ancak bir kısmı da kötü
huylu tümörler olabilir. Son yıllarda ozon tabakasındaki
incelme nedeniyle kötü huylu tümörlerde önemli miktarda
artış olmuştur. Ancak, cilt tümörlerinin büyük çoğunluğu
tedavi edilebilir ve sağlık açısından bir daha sorun
oluşturmaz.
Cildimi güneşten korumalı
mıyım?
Tabii ki. Yazın bronzlaşmak
için güneş altında yatmak iyidir ama güneş ışınlarının
cilde yaptığı tahribat da büyüktür. Özellikle teniniz
açık renkliyse. Cilt tümörlerinin bilinen en önemli
etkeni güneş ışınlarıdır. Bunun dışında, güneş ışınları
cildin erken yaşlanmasına da sebep olurlar. Güneşe
çıkacağınız zaman koruyucu kremler kullanmanız şarttır.
İyi huylu bir lekeyle
kötü huylu bir tümörü nasıl ayırabilirim?
Siz ayıramazsınız. Bazen bu
işin uzmanları bile ayırmakta zorlanır ve ciltten bir
parça alıp laboratuarda inceleme gereği duyabilirler.
Ancak sizin yapabileceğiniz, değişiklik gösteren bir
leke olduğunda veya 3–4 hafta içinde iyileşmeyen
kabuklu, kanamalı bir yara olduğunda doktora
başvurmaktır.
Vücudumda yeni çıkan
lekelere dikkat etmeli miyim?
Evet etmelisiniz. İnsan
vücudunda yeni benlerin çıkması tamamen normaldir. Bazen
de yaşa bağlı veya güneşe bağlı lekeler görülebilir.
Ancak mevcut benlerde veya yeni çıkanlarda bazı
değişmeler fark ederseniz doktorunuza başvurun. Bu
değişmeler şunlardır: benin son birkaç ay içinde büyüme
göstermesi; sınırlarının düzensiz, asimetrik bir hal
alması; renk değişikliği olması.
Kime başvurmam gerekir?
Bir plastik cerraha veya bir
dermatoloji uzmanına başvurmanız gerekir.
Şüpheli bir leke
görülürse hangi yol izlenir?
Tümör olabileceği şüphesi
olan bir leke görülürse kesin tanı koymanın tek yolu
patolojik inceleme yapmaktır. Eğer leke, tamamen
çıkarıldığında geride kalan alan sorunsuz onarılabilecek
kadar küçükse (ki genelde öyledir), o zaman tamamını
çıkartıp patolojik incelemeye göndermek en iyisidir.
Böylece hem dokuyu inceleyen patolog daha iyi bir tanı
koyma şansını yakalar, hem de çoğu durum için, tanı ve
tedavi tek seferde gerçekleşmiş olur. Daha büyük lekeler
için sadece bir parça alıp incelemeye gönderilir. Gelen
rapora göre tedavi yolu izlenir.
Çevremden bana “bıçak
vurdurma, bıçak vurulursa yayılır diyorlar”. Bu ne
derece doğru?
Bu tamamen yanlış bir
inanıştan kaynaklanmaktadır. Eğer kötü huylu bir tümörse
ve dokunulmazsa kesinlikle yayılacaktır. Ama ameliyat
olursanız tedavi olma şansınız da yüksektir. Bazen,
konunun uzmanı olmayan hekimlerce iyi huylu olduğu
düşünülerek cilt tümörlerine müdahale edilmekte ve
çıkartılan doku incelemeye gönderilmemektedir. Adı
konmayan bu doku eğer yetersiz çıkarılmışsa tekrar eder
ve yayılır. Bu da halk arasında yaygın olan “bıçak
vuruldu, yayıldı” inanışına sebep olmuştur.
Peki, ameliyat olsam da
tümör tekrar ortaya çıkabilir mi?
Evet çıkabilir. Böyle bir
ihtimal tümörün cinsine de bağlıdır, ama tekrar ortaya
çıkma şansı vardır. Cilt tümörlerinin çoğu güneşin de
etkisine bağlı olarak özellikle açık renk tenli
kişilerde ortaya çıkar. Bu sebeple cilt tümörü çıkarılan
hastaların bir kısmında aynı etkiler altında kalan diğer
bölgelerde de yeni tümörler çıkabilir. Dolayısıyla cilt
tümörü nedeniyle ameliyat olan kişilerin hem tümörün
tekrar ortaya çıkması, hem de yeni tümör oluşumu
açısından takipte tutulması gerekir.
|