Dudak-damak yarıklı çocuk sahibi olmak ailenin hayatını nasıl etkiler?

Dudak-damak yarığı doğumsal bir gelişim eksikliğidir. Kendisini yeni gelen bebeğe hazırlamış aile için bebeğinin dudak-damak yarıklı olduğunu öğrenmek büyük hayal kırıklığı yaratabilir. Ancak bu, tedavisi mümkün olan bir durumdur. Zamanında ve doğru hekimlere yönlendirilme sonucu dudak-damak yarıklı çocukların büyük kısmı sorunsuz tedavi edilebilmektedir. Bu duruma aile de kısa sürede uyum sağlar. Tedavi süreci çoğu zaman bir seri ameliyat gerektirdiği için aile kendisini bu duruma hazırlamalıdır.

Dudak-damak yarıklı bir çocuğu plastik cerrah ne zaman görmelidir?

Mümkün olan en erken zamanda görmelidir. Dudak-damak yarıklı çocukların ameliyatları oldukça erken sayılabilecek dönemlerde yapılmaktadır. Erken ameliyat genelde başarı şansını da arttırmaktadır. Ayrıca ailelerin bilgilendirilmesi ve ameliyata hazırlıklar açısından erken dönemde plastik cerrahın muayenesi uygundur.

Dudak yarığı ameliyatı ne zaman yapılır?

Bu ameliyatın yaşı, çocuğun gelişimi ve genel sağlık durumunun ameliyata uygun olup olmadığıyla yakından ilgilidir. Herşey yolundaysa 2–3 aylıkken ameliyat yapılabilir.

Ameliyattan ne beklemeliyim?

Dudak yarığı ameliyatı yüzün en görünen alanında yarık olarak bulunan dudakların birleştirilmesi işidir. Doğal olarak bu ameliyat sonucunda belli bir iz kalacaktır. Bu ameliyat sonunda çocuğun dudaklarının devamlılığı sağlanır. Daha rahat beslenir hale gelir. Dudak yarıklı çocukların büyük kısmının burunlarında da şekil bozukluğu vardır. Ameliyatta bu şekil bozukluğunun giderilmesi de planlanır. Ancak çoğu zaman erişkin yaşa gelindiğinde de burna yönelik estetik bir girişim gerekebilir. Dudak yarıkları bazen damağın ön tarafında da devam ederler. Bu durumda dişlerin düzgün çıkması engellenir. Bu kısımdaki boşluk da doldurulmalıdır. Bunun ameliyatı ya dudak onarımı sırasında yapılır veya 6–8 yaşlarında yapılır. Burada cerrahın tercihi önemlidir. Sonuç olarak dudak yarığı sadece dudak yarığı değildir. Etraftaki yapılarda etkilenmektedir. Tedavi süreci uzundur ve çoğu zaman birden fazla ameliyat gerekmektedir.

Damak yarıklı çocuklarda bu yarığa bağlı ne gibi sıkıntılar ortaya çıkabilir?

İlk dönemde bu çocukların beslenmeyle ilgili problemleri olabilir. Burun ve ağız boşlukları iştirakli olduğundan bu çocuklar meme ememezler. Özel biberonlarla veya damaklık yardımıyla beslenmeleri kolaylaşır. Damak yarığı eğer zamanında, uygun şekilde onarılmazsa konuşma bozuklukları ortaya çıkar. Konuşmanın anlaşılması zor olur. Yine yarıktan ötürü orta kulak iltihaplarına yatkınlık vardır. Yakın takip edilmezse işitme bozuklukları ortaya çıkabilir. Ayrıca mevcut yarık ve buna bağlı ameliyatlardan ötürü üst çene gelişimi olumsuz etkilenir.

Damak yarığı ameliyatı ne zaman yapılmalıdır?

Bu konuda dudak yarığında da olduğu gibi çocuğun gelişimi ve varsa eğer diğer problemlerinin durumu belirleyicidir. Erken yapılan ameliyatlarda genelde konuşma daha anlaşılır olmaktadır. Çocuk altı aylıkken, hatta daha erken ameliyat etmek de mümkün olabilmektedir.

Damak yarığı ameliyatından ne beklemeliyim?

Zamanında ve başarılı yapılmış bir ameliyattan sonra çocuğunuzun burun ve ağız boşlukları arasındaki ilişkinin sona ermesini; yediği, içtiği şeylerin burnundan gelmemesini; anlaşılır, düzgün şekilde konuşabilmesini bekleyebilirsiniz. Bu her zaman tek ameliyatla başarılamayabilir. Bazen ilave ameliyatlar yapmak gerekebilir. Ya da ameliyat sonrası konuşma tedavisi görmesi gerekebilir. Eğer ileri yaşlarda damak yarığına bağlı üst çenede gelişim geriliği görülürse buna yönelik de ameliyatı gerekebilir.  

Çocuğumun tedavisinin doğru ellerde yapıldığına nasıl emin olabilirim?

Dudak-damak yarıklı çocukların tedavisi doğumdan başlar ve genelde erişkin yaşlara dek devam eder. Tedavi ekibinin içinde plastik cerrahlar başroldedir, ama ekibin olmazsa olmaz diğer elemanları da vardır. Çocuk doktoru, kulak burun boğaz doktoru, ortodonti uzmanı, konuşma terapisti ekibin diğer önemli unsurlarıdır. Tüm bu ekibin, bir bütün olarak çocuğunuzu değerlendirebileceği bir merkezdeyseniz doğru yerdesiniz demektir.