|
El cerrahisi tam olarak
ne ile ilgilenir?
Eldeki tüm yaralanmalar
(kırıklar, çıkıklar, parmak kopması, sinir ve damar
yaralanmaları, tendon-kas kesileri); tümörler, sinir
sıkışmaları; romatizmal sorunlar; doğumsal bozukluklar
el cerrahisinin ilgi alanına girer.
El yaralanmaların uygun
tedavisi neden önemlidir?
Günlük hayatımızda hemen tüm
işlerimizi elimizi kullanarak yaparız. Bazen bir tek
parmağın bile işlev görememesi büyük zorluk çekmemize
neden olur. Bu derece hassas ve önemli bir uzvun
fonksiyon kaybının minimum olması gerekir. Bu yüzden el
yaralanmaları sonrası zamanında ve etkin tedavi gerekir.
Elde veya kolda bir kesi
olduğunda ne yapmak gerekir?
Bu bölge işlev açısından
önemli pek çok yapının birbirine yakın bulunduğu bir
alandır. Bazen küçük bir kesi pek çok sinir, damar ve
tendonu yaralayabilir. Böyle bir durum varsa ideali
hemen ameliyat olmaktır. Ameliyatı yapacak hekimin
mikrocerrahi konusunda tecrübeli bir el cerrahı olması
gerekir. Acil müdahale imkanı olmadığında ise
olabildiğince erken bir dönemde ameliyat planlanmalıdır,
çünkü genelde erken ameliyatların sonuçları daha iyi
olmaktadır.
Geçirilmiş bir el
yaralanması sonucu oluşan fonksiyon kaybı giderilebilir
mi?
Eskiden geçirilmiş
yaralanmalar sonucu oluşan kayıplar belki tamamen
giderilemez, ama fonksiyon arttıracak ameliyatlar yapmak
çoğu zaman mümkündür. Ülkemizde mikrocerrahi ve el
cerrahisi konusunda deneyimi olan cerrah sayısı fazla
değildir. El yaralanmalarının çok sık karşılaşılan
yaralanmalar olduğu düşünülürse çoğu zaman ilk yapılan
tedaviler yetersiz olabilmektedir. Günümüzde kopan bir
parmak yerine takılabilmekte, bu mümkün olamıyorsa ayak
parmaklarından ele nakil yapılabilmektedir. Felç
nedeniyle çalışmayan kasların işlevini görmek için başka
kas grupları nakledilebilmektedir. Dolayısıyla
yaralanmanın üzerinden ne kadar zaman geçmiş olursa
olsun hastanın el cerrahisi konusunda deneyimli bir
cerrah tarafından değerlendirilmesinde fayda vardır.
Sinir sıkışmalarında
tedavi nasıl olmalıdır?
En sık görülen el bileği
seviyesinde karpal tünel sendromu denen sinir
sıkışmasıdır. Bu hastalar genelde parmaklarda güçsüzlük,
özellikle geceleri artan parmaklarda uyuşukluk şikâyeti
ile doktora başvurur. Eğer şikâyetler hafif derecedeyse
bazı basit önlemlerle ve iğne tedavisiyle rahatlama
olur. Daha ağır şikâyetler için ameliyat gerekir.
Ameliyat, açık veya kapalı yöntemle yapılabilir.
Ameliyatta, sinir sıkıştığı alanda rahatlatılır. Daha
nadir olarak, el sinirleri başka alanlarda da
sıkışabilir.
Elde kitlelerde tedavi
nasıl olmalıdır?
Elde kitlelerin kaynağı çok
çeşitli olabilir. Daha önce geçirilmiş travmalara bağlı,
eklem kökenli, romatizmal kökenli, iyi huylu veya
nadiren de kötü huylu tümörler kitle oluşturabilir. Bu
kitleler ağrılı veya ağrısız olabilir. Deneyimli bir göz
bazı sebepleri muayene ederek ortaya koyabilir. Bazen de
bir parça alınıp patolojik incelemesi yapılmalıdır. Eğer
tedavi gerekiyorsa bu tedavi çoğunlukla cerrahidir.
Doğumsal bozukluklarda
tedavi nasıl olmalıdır?
Doğumsal bozukluklar da çok
çeşitli olabilmektedir. Elde parmak eksikliği, parmak
fazlalığı, parmaklarda yapışıklık, şekil bozukluğu
görülebilmektedir. Bu durumların çoğunda cerrahi ile hem
daha kabul edilebilir bir görüntü elde etmek hem de daha
iyi bir fonksiyon sağlamak mümkündür. Ancak bazı
durumlarda cerrahi de etkisiz kalabilmektedir.
|